आईप्याडबाटै शल्यक्रिया

सिएनएन –द्वन्द्वले तहसनहस भएको मुलुकमा अन्तर्राष्टिय मेडिकल विज्ञता र पहुँचको प्राय असम्भव मानिन्छ । तर, नयाँ–नयाँ प्रविधिको विकास र प्रयोगले जस्तासुकै असम्भवलाई पनि सहज बनाइदिएको छ । सफ्टवेयर प्रोक्सिमीले आइप्याडको स्कृनमार्फत विश्वभरका शल्यचिकित्सकलाई यति सहज बनाई दिएको जसलाई पत्याउन पनि गाहो पर्छ । ‘गाजामा क्यामराले कैद गरेको सर्जिकल फिडलाई मैले स्कृनमा देखिरहेको छु । शल्यक्रियाका क्रममा आवश्यक तरिका मैले आइप्याडबाटै हेर्छु,’ अमेरिकन युनिर्भसिटी अफ बेरुत मेडिकल सेन्टरका प्रमुख डा. घसन अबु सित्ता भन्छन् । आइप्याड हेर्दै आफू शल्यक्रियाको कक्षमा बसेको अनुभूति भएको उनले बताए । बेरुतबाट गाजाका दुई शल्यक्रियाको नेतृत्व गर्दा अबु सित्ताले यसअगाडि प्रोक्सिमी सफ्टवेयर प्रयोग गरिसकेका छन् । सयौं माइल टाढाबाट विस्फोटमा घाइते भएका एक बिरामीको शल्यक्रियाका क्रममा सहकर्मीलाई निर्देशन दिएका थिए । शल्यक्रियाको समयको वास्तविक अवस्थाको जानाकारी दिनु यस सफ्टवेयरको विशेषता हो । जस अन्तर्गत दुईटा स्मार्ट फोन वा ट्याबलेटलाई इन्टरनेटमा जोडेपछि शल्यक्रियाको प्रत्यक्ष क्यामेरा फिड प्राप्त हुन्छ । शल्यचिकित्सकले यो क्यामेरा फिडलाई हेरेर कहाँ अंग काट्ने भन्ने संकेत गर्छन् । ‘यो भिडियोमा गाजामा रहेका मेरा सहकर्मीले शल्यक्रिया गरेको प्रत्यक्ष देखिन्छ ।शल्यक्रियाको ठाउँ बनाएर उसले मेरो ड्रइङलाई पछ्याउछ,’ डा अबु सित्ता भन्छन् । विश्वको दुई तिहाई जनसंख्यालाई सुरक्षित शल्यक्रियाको पहुँचको अभाव भइरहकै बेला यस प्रविधिले अझै बढी दूर दराजका क्षेत्रमा हुने शल्यक्रियालाई सहज बनाउने विश्वास गरिएको छ । ‘शल्यक्रियामा आबद्ध हुने मेडिकल बिद्यार्थीका लागि हामी एउटा प्लेटफर्म बन्न चाहन्छौ,’ प्रोक्सिमीका सह संस्थापक प्राध्यापक नादिन हाचाच हरामले भने, ‘विद्यार्थी आएर प्रत्यक्ष अबलोकन गर्नुपर्ने परम्परागत शल्यक्रियाको तरिका अव अस्तित्वमा रहने छैन ।’ शेख जयाद इन्स्टिच्युट फर पेडियाट्रिक सर्जिकल इनोभेसनका उपाध्यक्ष पिटर किमका अनुसार प्रोक्सिमीले टाढा टाढाका शल्यक्रियालाई सहज तरिकाले सहज पुर्याएको छ । - swasthya khabar